اندیشکده بین المللی فرهیخت 
  دیده بان توسعه روابط خارجی مشهد 
  درگاه مطالعات راهبردی رویکرد بین المللی شهر 
  www.farhikhtt.ir  

برترین های دیپلماسی ...

اهدای ده قلب طلایی در
آیین اختتامیه دومین کنگره بین المللی
«پزشکان قلب ایران و اروپا»
متشکل از پانصد تن از متخصصان داخلی و خارجی
مشهد - 14 تا 17 آذر 97 - بیمارستان رضوی

یکشنبه 13 آبان 1397 | بیش از یک میلیون متر مربع، زیربنای کل حرم رضوی است! رواق بسیار زیبا و تازه احداث دارالحجه هم با 7 هزار متر مربع مساحت، واقع در طبقه ی منهای یک، به دلیل نزدیکی به سرداب مقدس، بسیار مورد علاقه زوار داخلی و خارجی... | به قلم «عبدالرضا زرگری»

دوشنبه 16 مهر 1397 | نقدی بر یک خبر، هشتم مهرماه جاری، خبری بس عجیب و باورنکردنی، هرچند تیتر خبری چند رسانه شد، اما در هیاهوی افزایش افسارگسیخته ی ارز شوم - دلار سیاه - و الحاق کشور به کنوانسیون مبارزه با پولشویی و تأمین مالی ... | به قلم «عبدالرضا زرگری

چهارشنبه 11 مهر 1397 | عدم رعایت مطلوب اصول تشریفات روابط دیپلماتیک در دیدارهای مدیران دستگاه های اجرایی شهر و استان با مقامات عالی رتبه سیاسی و اجتماعی کشورها بویژه با سفرا و دیپلمات های ارشد سفارتخانه های خارجی ...| به قلم «عبدالرضا زرگری

دوشنبه 12 شهریور 1397 | چرا متولیان گردشگری استان به طور مطلق می گویند سرمایه گذاری در حوزه تأسیسات گردشگری اشباع شده؟! در حالی که باید بگویند فقط در لایه میانی یعنی هتل های 4 و 5 ستاره اشباع شدیم، اما در لایه بالا یعنی ...| به قلم «عبدالرضا زرگری

دیپلماسی شهری / نشست شهردار منتخب و اعضای شورای شهر با سفرا و فعالان اقتصادی افغانستان، پاکستان، قزاقستان، گرجستان، تاجیکستان، ترکیه و نماینده آیسسکو در مشهد + گزارش تصویری

محمد رضا کلایی شهردار منتخب مشهد در نشست با جمعی از سفرا و فعالان اقتصادی خارجی؛ نقشه راه و زمینه های سرمایه گذاری اقتصادی در مشهد ظرف دو هفته تدوین شود/ پیشنهاد می کنم خیابانی در کشورهای سرمایه گذار به نام مشهد یا فردوسی نامگذاری شود. خوشبختانه اکنون در مشهد همه به یک بلوغ در زمینه سرمایه گذاری اقتصادی رسیده و عزم همکاری نیز در این زمینه وجود دارد.... | جمعه 9 آذر 1397

دیپلماسی ...

علمی / مقاله: دیپلماسی عمومی؛ بازسازی چهره مثبت کشورها یا پیگیری اهداف سیاسی - امنیتی آنها به قلم فاطمه مرسلی

   |  چهارشنبه 7 آذر 1397
align=bottom
دیپلماسی عمومی در خدمت شورانیدن ملت‏ ها؛ دیپلماسی عمومی به مثابه فرآیند دولتی برای ایجاد ارتباط با مردمان خارجی؛ تلاش برای به وجود آمدن درکی مطلوب از ایده‌آل‌ها و آرمان‌ها، فرهنگ، نهادها و سیاست‌ها و اهداف ملی آن مردم تعریف می‌شود. این سوال پیش می آید که آیا هدف این نوع دیپلماسی تنها بازسازی وجهه‌ی مثبت کشوری در میان مخاطبان است یا اهداف سیاسی-امنیتی هم دارد؟...
در بخش قبلی اشاره شد که در جهان امروز دیپلماسی عمومی و توجه به مردم و نخبگان دیگر کشورها، جایگاه بسیار ممتازی را در راهبردهای سیاسی- امنیتی کشورها پیدا کرده و بخشی از دیپلماسی عمومی در جنگ نرم، از راه ارتباطات آموزشی- فرهنگی و با هدف شناسایی، نخبه پروری و در نهایت ایجاد و استقرار شبکه‌ای کاملاً وابسته در کشور هدف پی‌گیری می‌شود.

 پس از تبیین چیستی جنگ نرم، در این بخش به مفهوم و چیستی "دیپلماسی عمومی" می پردازیم، این امر در فهمِ به کارگیری این تاکتیک علیه ایران(موضوع بخش های بعدی)راهگشا خواهد بود.
 
چیستی دیپلماسی عمومی
 
بسیاری از محققان و صاحب‌نظران عرصه‌ی سیاست بین‌الملل، دولت آمریکا و آژانس اطلاعاتی ایالات متحده[1]را بنیان‌گذار دیپلماسی عمومی در جهان می‌دانند. اصطلاح دیپلماسی عمومی نخستین بار در سال 1965 در آمریکا توسط «ادموند گولیون»[2]؛ رییس مدرسه‌ی حقوق و دیپلماسی فلچر[3]در دانشگاه تافتز[4] به کار گرفته شد و عبارت است از ارتباطات معطوف به منافع ملی یک کشور از راه ارتباط با مردم خارج از مرزهای جغرافیایی. [5]
 
در دهه‌ی 80، مدیران کاخ سفید به منظور مقابله با دولت ساندانیست‌ها در نیکاراگوئه، دفتری را به نام اداره‌ی دیپلماسی عمومی[6]برای آمریکای لاتین و جزایر کارائیب راه اندازی نمودند که از آن زمان، اصطلاح دیپلماسی عمومی نزد افکار جهانیان معمول گردیده است[7].
 
در فرهنگ واژگان روابط بین‌الملل سال 1987وزارت امور خارجه‌ی ایالات متحده، دیپلماسی عمومی این چنین تعریف شده است:
 
«دیپلماسی عمومی به برنامه‌های تحت تکفل دولتی بر می‌گردد که هدف آن‌ها مطلع کردن یا تحت تأثیر قرار دادن افکار عمومی در کشورهای دیگر است و وسایل اصلی آن عبارت‌انداز : «انتشارات، سینما، مبادلات فرهنگی، رادیو و تلویزیون»[8].از این تعریف چنین بر می‌آید که دیپلماسی عمومی یک ارتباط دولت- ملتی به صورت مستقیم و یا غیرمستقیم می‌باشد که هدف از اجرای آن، تأمین حداکثری منافع ملی[9]در محدوده‌ای فراتر از مرزهای رسمی یک کشور است.
 
در همین راستا آژانس اطلاعاتی ایالات متحده نیز که در حدود بیش از 40 سال به کار دیپلماسی عمومی پرداخته، هدف از آن را این گونه بیان می‌کند:
 
«دیپلماسی عمومی به دنبال تعالی بخشیدن به منافع ملی و امنیت ملی آمریکا از راه ایجاد تفاهم، اطلاع رسانی و تأثیرگذاردن بر مردم کشورهای خارجی به وسیله‌ی پخش مناظرات میان شهروندان آمریکایی، سازمان‌ها و شرکای آن‌ها در خارج می‌باشد.».[10]
 
مفهوم کلی دیپلماسی عمومی برقراری روابط حسنه‌ی دولت‌ها با ملت‌ها به جای روابط بین دولت‌ها و در جهت فتح قلوب و افکار عمومی همه‌ی مردم یا بخش‌های انتخاب شده‌ای از مردم کشورهای هدف، از راه سیاست‌های فرهنگی و اجتماعی است که در جهت تحکیم منافع ملی آن کشور به کار برده می‌شود. از آن‌جا که این نوع از دیپلماسی، یک راهبرد بلندمدت[11]جهت نیل به اهداف حکومتی است، یک کارشناس انگلیسی به نام «مارک لئونارد»[12] نیز می‌گوید:
 
«دیپلماسی عمومی شامل برقراری روابط طولانی مدتی است که محیط سازنده‌ای را برای سیاست‌های حکومت فراهم می‌کنند.».[13]
 
دیپلماسی عمومی فعالیت‌هایی را در زمینه‌های تبادل اطلاعات، آموزش و فرهنگ، با هدف تأثیرگذاری بر دولتی خارجی، از راه تأثیرگذاردن بر شهروندان آن است ملتی تحت تأثیراین دیپلماسی، خواهان هماهنگی دولت با دولت دیگری می‌شود که این گونه در میان مردم و ملت محبوبیت یافته است.
 
هسته‌ی اصلی نظریه‌ی دیپلماسی عمومی، ارتباط هدایت شده با افراد خارجی، به منظور تأثیرگذاشتن بر افکار آن‌ها و سرانجام، تأثیر گذاشتن بر دولت‌های آن‌هاست. درهمین چارچوب، دیپلماسی عمومی فعالیت‌هایی را در زمینه‌های تبادل اطلاعات، آموزش و فرهنگ، با هدف تأثیرگذاری بر دولتی خارجی، از راه تأثیرگذاردن بر شهروندان آن است[14].
 
«مارتین منینگ»،[15]کارشناس ارشد اسناد دیپلماسی عمومی وزارت امور خارجه‌ی آمریکا، تصریح می‌نماید که از نظر سازمانی، دیپلماسی عمومی شامل برنامه‌های مرتبط با انتشار کتاب و تشکیل کتاب‌خانه‌ها، پخش رادیویی و تلویزیونی بین المللی، برنامه‌های تبادلات آموزشی و فرهنگی، آموزش زبان، نمایشگاه‌ها و جشنواره‌های هنری و اعزام هنرمندان نمایشی و اجرایی به خارج از کشور است.[16]
 
پانزده سال پیش، در اثر «هانس تاچ»، دیپلماسی عمومی به مثابه فرآیند دولتی برای ایجاد ارتباط با مردمان خارجی؛ تلاش برای به وجود آمدن درکی مطلوب از ایده‌آل‌ها و آرمان‌ها، فرهنگ و نهادهای آن و همین طور سیاست‌ها و اهداف ملی برای آن مردم تعریف می‌شود.[17]
 
دیپلماسی عمومی کارکردهای مهمی در جهان سیاست امروز بازی می‌کند. به این معنا که تنها هدف بازسازی وجهه‌ی مثبت کشوری در میان مخاطبان نیست بلکه در برخی از موارد می‌توان حتی با دیپلماسی عمومی و مردمی، ملتی را بر ضد نظام حاکم و دولت خود شورانید و آنان را همراه سیاست‌های کلان و حتی خرد خود کرد. این گونه است که ملتی تحت تأثیر دیپلماسی عمومی، خواهان هماهنگی دولت با دولت دیگری می‌شود که این گونه در میان مردم و ملت محبوبیت یافته است.
 
روش دیپلماسی عمومی به معنای کاربرد ابزارهای بین فرهنگی و ارتباطات بین الملل در سیاست خارجی است و به گونه‌ای فراگیر شامل دیپلماسی فرهنگی و ارتباطی می‌شود. در همین چارچوب تأثیرگذاری بر نگرش‌های عمومی برای شکل‌دهی و اجرای سیاست خارجی از اهداف دیپلماسی عمومی است.
 
در چارچوب اعمال تهدید نرم و یا روش اقدام غیرخشونت آمیز، دیپلماسی عمومی بیش‌تر بر هدف تلطیف افکار و نگرش نخبگان و آحاد مردم یک جامعه نسبت به دولت و کشور به‌کار گیرنده‌ی دیپلماسی عمومی متمرکز است.[18]
 
برای دست یابی به این مهم، دادن بورسیه‌های دانش‌جویی به نخبگان کشورها، ایجاد انجمن‌های فعال دانش‌جویی برای مدیریت دانشگاه‌ها، راه اندازی رسانه‌هایی برای کشورهای هدف و مخاطب با نشان دادن جنبه‌های مثبت کشور و مانند آن، می‌توان یک دیپلماسی عمومی فعالی را پدید آورد.
 
ادامه دارد...
 

پی‌نوشت ها

[1]USIA-United State Intelligence Agency
[2]Admond Gulion
[3]Fletcher School of Law and Diplomacy
[4]Tufts University
[5] . هادیان، ناصر؛ احدی، افسانه (1388)، «جایگاه مفهومی دیپلماسی عمومی»، فصلنامه بین المللی روابط خارجی مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام، سال اول، شماره سوم، ص90
[6]Office of Public Diplomacy for Latin America and the Caribbean
[7] . درویش، رضاداد (1381)، کتاب آمریکا (6) : ویژه دیپلماسی عمومی در آمریکا، تهران : مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین المللی ابرار معاصر تهران،ص63
[8] .Public Diplomacy Alumni Association, 2008
[9]National Interest
[10] . Public Diplomacy Alumni Association, 2008
[11]Long-term
[12]Mark Leonard
[13] . نای، جوزف (1387)، قدرت نرم : ابزارهای موفقیت در سیاست بین الملل، ترجمه سید محسن روحانی و مهدی ذوالفقاری، تهران : دانشگاه امام صادق (ع)، چاپ دوم،ص194
[14] . گیلبوآ، ایتان (1388)، ارتباطات جهانی و سیاست خارجی. ترجمه حسام الدین آشنا و محمدصادق اسماعیلی، تهران : دانشگاه امام صادق (ع)،ص81-80
[15]Martin Manning
[16] . درویش، پیشین،ص 16
[17] . میلسن، ژان (1388)، دیپلماسی عمومی نوین : کاربرد قدرت نرم در روابط بین الملل، ترجمه رضا کلهر و سید محسن روحانی، تهران : دانشگاه امام صادق (ع) و دبیرخانه همایش عملیات روانی، چاپ دوم،ص54-53
[18] . گروه مطالعاتی امنیت ملی (1388)، تهدید نرم و راهبردهای مقابله، تهران : دانشگاه عالی دفاع ملی،ص117-115
 

*فاطمه مرسلی، محقق و پژوهشگر/  گروه سیاسی اندیشکده برهان 
آخرین ویرایش: چهارشنبه 7 آذر 1397
  یادآوری: درج رتبه ای موضوعات و رویدادها و مناسبات بین المللی مشهد از آن سو برای پژوهشگران و علاقه مندان رصد تعاملات روابط خارجی این کلان شهر اهمیت دارد که با کلیک بر روی هر گزینه، تمامی پست هایی که مرتبط با آن موضوع هستند، به ترتیب درج به نمایش در خواهند آمد؛ اما نکته ی مهمتر، نمایش سرفصل ها به ترتیب رتبه و فراوانی هر موضوع، است که خود حکایت از فعال یا نیمه فعال و یا غیرفعال بودن آن حوزه دارد. ضمناً: 1- «دیپلماسی ها» پررنگتر در این بخش متمایز خواهند شد. 2- این اطلاعات، تا تاریخ 27 مهر ماه 1397 به روز شده است!
کل رویدادها و مناسبات: 4.212 اخبار 2.988   بین الملل 2.369   آسیا 2.083   برنامه های بین المللی/داخل و خارج 857   دیپلماسی اقتصادی 643   دیپلماسی زیارت و زائر رضوی 546   دیپلماسی دانشگاهی 545   افتخارات 501   دیپلماسی گردشگری 490   دیپلماسی علمی 400   اروپا 391   دیپلماسی فرهنگی 391   میهمان/میهمانان خارجی 382   جهان اسلام 372   دیپلماسی آموزشی 361   دیپلماسی دینی (مذهبی و قرآنی) 356   آیا می دانید که مشهد... 337   دانشگاه فردوسی مشهد 309   شهرداری مشهد 288   دیپلماسی نمایشگاهی 270   سرمایه گذاری 244   استانداری خراسان رضوی 226   آستان قدس رضوی 207   عراق 205   صادرات و واردات 204   پاکستان 198   تصاویر / گزارش های تصویری 189   هنری 180   استاندار 168   افغانستان 166   دیپلماسی ورزشی 163   دیپلماسی سیاسی 157   دیپلماسی عمومی و شهری 156   دیپلماسی سلامت، پزشکی و بهداشت 155   حمل و نقل هوایی، ریلی و زمینی 146   مشهد 2017 139   آفریقا 137   اجتماعی 130   نمایشگاه بین المللی مشهد 120   سفارت، سفیر، کاردار، رایزن، سرکنسول 118   سرمایه گذاری خارجی 104   پایتخت معنوی ایران 100   فرودگاه بین المللی مشهد 86   آمریکا 84   شهردار مشهد 80   قابل الگوگیری یا استفاده در مشهد 77



عضویت در اندیشکده بین المللی فرهیخت
ارزیابی و رصد رویدادها، مناسبات بین المللی و روابط خارجی شهر
تا 30 مهرماه 97
نمایه فعالان دیپلماسی عمومی و شهری، اقتصادی، سیاسی و رسانه با اولویت «ارتباطات» و با محوریت «اقتصاد شهر»
نمایه فعالان دیپلماسی علم، آموزش و فناوری، با اولویت «آینده پژوهی» و با محوریت «اقتصاد دانش»
نمایه فعالان دیپلماسی فرهنگی و اجتماعی، هنری و نمایشگاهی با اولویت جامعه پویا و با محوریت   «اقتصاد فرهنگ»
نمایه فعالان دیپلماسی زیارت و خدمات گردشگری » با اولویت «تکریم زوار خارجی» و با محوریت «اقتصاد زائر»